eman story blog

AUTOBIOGRAPHY

Emmanuel Karl Chaingan

Marso 24, 2018 balikan tanaw ang aking graduation day isang napaka saya at hindi malilimutang araw ang pag graduate ko ng junior high school napakalaking pasasalamat ko sa napaka daming biyaya ang dumating sa akin ng buong taon nayon ngunit umpisahan natin sa pinaka simula ang lahat… kung ano ba ang punot dulo ng mga ito.

Ako ay nag aral ng elementary sa San jose GMA ,Cavite at dito rin ako pinanganak isang simpleng komunidad ng kung saan ang mga tao ay hindi nmn ganun kayayaman may kaya kami noon o nakakaluwag kami ng pamilya namin ngunit kami ang namumuhay ng simpleng mamayan lamang sa aming baranggay . naalala kopa nung 6 yrs old nung ako ay pumasok bilang elementarya na sa baitang isa lamang ako noon, unang araw ng klase namin ay ramdam ang kaba at takot dahil malaki malaki ang skwelahan na aking papasukan at napakaraming kapwa estudyante ang aking makakasalamuha . Unang araw palang ng klase ay ayaw konang pumasok at mag paiwan sa aking lola ito man ay nakakatawan memorya ngunit ito ay nakakatuwang isipin na ang isang baitang 1 na elementary ay isang baitang 12 na ngayon.

Bago ang ngayon balikan pa natin ang nakaraan…

dumaan ang ilang mga taon at ako ay unting unti lumalaki at nakatuntong sa baitang 4 dito ako nag simulang makadiskobre ng aking talento “dahil lahat nmn siguro ay ganun noong kabataan nila” sinimulan kong sumali sa mga sayawan at kantahan sa aming eskwelahan ,” ang cute kopa nung sumasayaw pako dati napakaliit kopa noon at napaka gaslaw na bata” ngunit ang pinaka binigyan ko ng pokus ay ang aking pag kanta natuto akong kumanta kapag dinidala ko sa simbahan ng lola ko lagi ko silang sinasabayan sa pag kanta nila sa simbahan at ako panga ay nakakaagaw ng atensyon ng iba dahil pasigaw ako kumanta dahil batang bata bata pa talaga ako noon ng narinig ng lola ko na nahihiligan kong kumanta inenroll niya ako sa isang voice tutor na kung saan ay doon ako nahasang kumanta nag tuloy tuloy akong kumanta at sumali sa mga contest at nanalo din nmn ako ngunit dumaan ang taon at may iba nanaman akong nahiligan ” siempre bata basta may nagustuhan yun na agad” .

Dumating ako sa baitang 5 nahiligan ko namang maglaro ng maglaro hanggat na diskobre ko ang larong volleyball ” ambilis from singin to sports hehehe” natuwa ako at naimpluwensyahan ako ng aking pinsan sa pag lalaro ng volleyball dahil sinasama niya ako sa mga larong pambaranggay niya ako’y tuwang tuwa at parang nahulog sa pagibig , pagibig sa larong volleyball .

Sa araw nayon nabuo ang aking pangarap na balang araw ay magiging magaling na volleyball player ako at tinatak ko ito sa aking puso’t isipan na ito ang pinakamalaking pangarap ng aking buhay ako ay nag singkap noon upang matuto ng larong ito. Sumali ako sa skwelahan namin noong nasa baitang 5 ako at pinang lalaban kami sa ibat ibang skwelahan sa aming lugar natatandaan kopa na hindi talaga ako marunong maglaro ng volleyball ngunit ramdam ko ang saya kapag nakikita ko ang larong ito parang iba pala talaga pag nakita no yung isang bagay na alam mong para sayo talaga. Araw araw kaming naglalaro ng aking mga kaibigan na sila johnloyd, kokoro, jake at railey ito na ata ang mga childhood bestfriends kung tawagin dahil hanggang ngayon ay mag kakasama padin kami nakakamiss isipin nung mga araw na araw araw kaming nag lalaro sa tapat ng aming bahay at halos oras oras ay walang hito ang pag talbog ng bola sa aming iskinita. Napakadaming pangyayari at mga memorya ang nabuo saamin na magkakaibigan tanda kopa noon na gumigisng kami ng 6am ng umaga upang maglaro na agad ng volleyball sa tapat at aabutin kami ng tanghali hanggat maramdaman namin ang init ng araw ng humahapdi sa aming balat “MGA SOLAR BOY PALA KAMI” uuwi lamang kmi kapag tanghalian na dahil kakain na kami sa aming mga bahay , matutulog lang kami nga saglit at maliligo at lalabas ulit kami ng 3pm ng hapon ewan koba sa panahon kase dati ang 3pm ay hindi na maiinit at hindi na masakit sa balat ngunit ngayon kahit 4:30pm na ata ay mainit padin . At ayun nanga lalabas kami ng 3pm kapag narinig monang may nasipol ibig sabhin nag aantay na sila sa labas “nagagalit kase lola ko pag tinatawag nila ako” ng marinig ko iyon ito ang hudyat na maglalaro na ulit kami, nag lalaro kami ng aking mga kaibigan hanggat abutin na ng dilim swerte kapag panahon ng taginit dahil alam nmn natin na mahaba ang araw kesa gabi kaya kaya umaabot kami ng 7pm pag taginit ngunit pag panahon ng taglamig okaya tag ulan ay umaabot lamang kami ng 5:45 dahil madiliim na non. Tanda ko umula’t bumagyo ay sigi padin kami sa pag lalaro ng volleyball sa tapat ng bahay sabi sabi nga nila VOLLEYBALL NEVER STOP kami noon “ramdam ko ang lungkot na sanay ako ay bata muli ay saya na nandito ako sa Katayuan ko” dahil wala talagang makakapigl samin basta ang alam lang namin ay kailngan namin at maglaro at masaya kami sa ginagawa namin.

laktawan na natin ang baitang 6 at dumako tayo nung ako ay nasa sekondarya na….

Nakapag tapos nako ng elemetarya at ako nag aaral ngayon sa Upper villages Christian academy at ako ay baitang 7 na nawala sa isipan ko ang pag lalaro at nagpokus ako sa pag aaral nakalimutan ang saya at kasabikan sa volleyball dahil sa bigat na dala ng bagong systema ng sekondarya na parang kailngan ay maging matured na agad pag tumuntong kana sa baitang na ito, ngunit hindi pala dito mag tatapos ang “VOLLEYBALLNEVERSTOP” ko dahil ito palang pala ang simula ng seryosong paglalaro. Niyaya ako ng aking kaklase na mag tryout ng volleyball at ako nmn ay agad na pumayag, 4pm ang tryout noon sa aming eskwelahan at agad akong nag paalam sa aking lola . At ito simula ang unang beses ng tinatawag nilang tryout.

Nakakaba at parang ayaw konang tumuloy noon….

Tinawag na kaming lahat at kinuha ang aming mga pangalan at kami ay pinaglaro isa isa at ginawa ko siempre ang best ko sa pag lalaro dahil gusto gusto ko talaga makasali sa varsity ng skwelahan. Natapos na ang tryout at aabangan nlng namin kung kelan ipapaskil sa bulletin board ang mga nakapasa sa tryout, kinbukasan agad agad na pinaskil ang mga natanggap sa tryout at pang lima lima ang aking pangalan sa mga natanggap hindi hindi mapaliwanag ang saya dahil ang munting pangarap ay natutupad at nalalagyan na ng kulay at buhay ” kala ko ya masaya at puno na lamang na katuwaan ngunit ito palang pala ang umpisa” nag simula na ang araw ng ensayo ang una ay kala ko laro laro lang ang volleyball ngunit dumating ang oras ng ensayo at ako ay aayaw na sa pagod at parang ayaw ng umulit nakakatawa mang isipin na umpisa palang ay sumusuko na.

ganun naman talaga ang lahat ay umaayaw sa simula palang…

Ngunit ako ay nag pursigi dahil ito na nag sisimula na ako sa tinatahak kong pangarap… pangarap na pinagbagsak ng namatay ang aking tita sa japan di ko alam kung ano bayung lungkot ng namatayan dahil ako ay nasa inosenteng edad pa lamang ngunit napag tanto ko na ang pag kamatay pala ay habang buhay mong hindi na makakapiling at makikita ang taong ito, dito nag simula ang lungkot sa aking puso na nawalan ng gana sa mga bagay bagay na ang mga araw ay punot ng iyak at paglumbay.

Kailangan mag move on at ituloy ang ginustong tahakin…

Nasa baitang 8 na ako at dito nag simula ang mabibigat na pagsubok nakakapag laro ako nga area meet at ang pinag lalaruan namin ay isang open court napaka init at tirik ang araw nganit buti nlng ako ay sanay dahil sa kalsada naman ako nag simula unang pag lalaro palang namin ay nakapag championship na agad kami ngunit di kami pinalad na masungkit ang pagiging kampyon. Kahit hindi man nanalo ay kinuha naman naman ako ng team na nakalaban namin para mag laro at alam naman natin na ako ay baguhan lamang at wala wala pang experience. Dumating ang panibagong paligsahan sa larangan ng volleyball ngunit sa kasamaang palad ay akong ay nag karoon ng degue fever napakataas ng lagnat ko non at hindi hindi na ako makatayo ngunit kahit ganito ang aking pakiramdam ay ako padin ay tuloy sa pag lalaro ramdam ang pag kahilo at pag kahapo ngunit ganon ganon pala talaga basta gusto mo talaga ginagawa mo walang makakapigil sayo.

Natalo kami sa district meet na ito at ako dapat ay kukunin ng ulit ng nanalong team ngunit ako ay may sakit kaya ito ay hindi natuloy , nakakalungkot man pero bawi nlng next year at ako ay nasa baitang 9 at ako ay nag aaral parin sa Upper Villages Christian Academy.

Balik muna sa buhay estudyante…

Napaka daming nag sasabi na ang baitang 9 ang pinakamahirap na baitang sa sekondarya at sabi din nila kapag nakatagpo ka ng kaibigan sa baitang 9 ay ito daw ang pinaka masaya at hindi mo makakalimutan … at dumating nga sa buhay ko ang 7 kong Girlfriends at 3 boyfriends “HINDI jowa kundi KAIBIGAN!” ayoko ng banggitin mga pangalan nila dahil mahahaba.

Tinamad nako banggitin mgs panget kase yun… jk

Nag bago ang takbo ng buhay ko simula ng sila ay dumating saakin halos araw araw ay puno ng saya at mga ngiting abot tenga dahil sila ang kapiling ko sa pang araw araw kong pag pasok sa eskwelahan, tandang tanda kopa ang mga memories namin at napaka sariwa pa nito sa aking isipan, pero pinaka worst memories ko ay yung hindi ako batiin ng Happy birthday worst ngaba o parang nakakatawang alala , hindi nila ako binati at pinasin non dahil hindi kolng sila nakasabay kumain ng recess . Yun na ata yung pinaka mabigat na nagawa nila saken lalo nayung pinaka best friend ko na itago nlng natin sa pangalang “ulo” palayaw niya saamin siya talaga ang sanggang dikit ko sa lahat ng kaibigan ko dahil lahat ng problema sa buhay ko ay sakanya ako natakbo at tinalo pa ata namin ang mag jowa kung mag usap dahil dati araw araw kaming nuusap non at minuminuto nmn sa chat.

sarap talagang balikan ang lahat ngunit hindi mo kaya ang oras…

Sa baitang na ito nakilala ko ang babaeng patay na patay sa akin dahil crush niya ako non at parang naging baliktad pa kami dahil parang siya ang lakaki at ako ang babae ewan koba kung ano ang nakita non saakin at ganon nlng niya ko mahalin.

Balik sa volleyball…

Baitang 9 hindi na ganon kahirap dahil pangalawang taon kona sa paglalaro at ako ay nasasanay na sa mga pangyayari nag laro ulit ako ng areameet at kami ay nanalo lamang ng ikatlong pwesto ngunit ito ay okay lamang dahil ako ay kinuha ulit ng eskwelahan na nanalo aking pineg igihan ang paglalaro at lalong binigay ang best ko , ewan koba kung kung bakit ganun dahil kada mag didistrict ata ako ay lagi nalang ako nag kakasakit , “napaka sakitin ko talaga dati” pero man may iniinda ay tuloy padin sa pag lalaro dumating na ulit kami sa araw ng district meet pangalawang beses na susubok maganda ang nangyari dahil kami ang lumaban sa championship at ako ay kinuha ng nanalong team napaka saya ko dahil umaangat ako bawat taon at nakikita kona kay nangyayari talaga sa pinapangarap ko nag ensayo ako sakanila ng dalawang linggo halos ako ay umuuwi ng gabi at napalaking pag tyatyaga ang binigay para malagpasan ang mga ito nag karoon kami ng meeting para sa nalalapit namin laban dalawang ataw bago kami sumabak sa labat ito ay ang provincial mataas nadin ito pero iba padin ang regional at national . Dalawang araw nlng ay provincial na kami ay nag meeting para paghandaan ito at dito ko din nalaman na hindi pala ako naka line up sa team nag mag rerepresent ng san pedro nadurog nag puso ko at naglaho ang pangarap ko na ang pakiramdam ko ay pinaglaruan lang nila ako ako ay natulala na lamang at hindi alam ang gagawin dahil ang pinag hirapan kong mga ay napawi ng isang iglap lang .

Hindi ko alam alam kung pano ako mag sisimula dumating ang mga oras na ayaw konang maging volleyball player dahil ganito pala kapait ang mararanasan ko sa pag abot ng mga pangarap ko napaisip din ako na bakit parang kada taon pahirap ng pahirap at pabigat ng pabigat ang mga nararanasan ko pero tinayuan ko padin ang pangarap ko dahil nasimulan kona.

eto nanaman move on ulit at aasa nanaman sa next year….

hanggat umasa ng umasa sa mga darating na araw matinding pag hahanda ang ginawa ko at lalo akong nag pursigi

buhay studyante ulit nasa baitang 10 na ako at dito ay lalong umusbong ang pag mamahal ng isang babae na itago natin sa pangalang moana napakatali, morena ,napakabait at higit sa lahat maka diyos siya na ata ang pinaka matilok at ayaw papigil na babae na dumating sa buhay ko aaminin ko may gusto talaga siya saken ng mga panahon nayon hindi ko naman pwedeng rektahin na ayaw ko sakanya dahil ayokong makasakit ng dadamin ng isang baabeng katulad niya aaminin ko diko talaga siya mahal ngunit hindi ko matiis ang maganda katangiang pinapakita niya maarte kase ako sa babae at meron akong ideal girl na gusto , gusto ko kase maputi matangos ilong at matangkad , matangkad nmn siya pero baliktad sa ideal girl ko pero kahit ganun paman napaka gandang babae niya at napaka daming nanliligaw sakanya kaya pakiramdam ko eh ang swerte kona din dahil sa dinami daming nag kakagusto sakanya ay di niya pinapansin at kahit alam niyang hindi ko siya gusto ay nag titiis padin siya saakin. Nagin mag bestfriend kami ni moana lagi kaming mag katabi halos 3 taon ko siyang kaklase at 3 taon din kami nag katabi “diba walang sawa sa isat isa” halos lagi kaming nag haharutam at away bati din kami at nag tutulungan kami sa mga buhay buhay namin at mga gawain sa skwelahan ” tingin siya na ata ang pinaka matiising babaeng nakilala ko sa buong kalawakan” dahil minsan pag nagiging sweet siya saken lagi kong sinsabe na hanggang friends lang.

fast forward present….

so ayun sasabihin kong na kami ng dalawa ngayun at nag papatuloy pa hindi man siya mabigyan ng oras dahil napaka busy ko sa buhay ko ngayun na halos wala nakong nagagawa para sa sarili ko. Nakakatuwang isipin na isang babar pa talaga ang pinsg iintay ko na dapat ako na lalake ang nagbibigay at nagbubuhos ng oras sakanya pero wala ganun talaga kaya napaka swerte ko sakanya dahil napakalawak ng pag iisip niya at napakamaintindihin
kaya napaka swerte kosa pagiging ganun niya.

Para saakin ay napaka daming successful ng pagiging baitang 10 ko sa aking skwelahan dahil sa taong ito ay napaka daming a achievement ang aking natanggap

pero bago yan…

Naglaro ulit ako at ganun ulit wala nanamang napala dahil sa pangyayari nung nakaraang taon ay nagalit ang prinsipal namin sa school na nag paasa saakin kaya ngyaung taon ay sila nanaman ang nanalo at dahil nga sa issue nang nakaraang taon ay hindi na nila ako kinuha pa ulit ” pakiramdam ko ay napaka pait ng larangang volleyball saakin” di ko alam kung bat napakadaya ng systema nila saaming mga player na hindi nila binibigyan ng tsansa ang mga player na may potensyal.

balikan ang mga natanggap…

So ayun nanga moving up na nanamin sa aming skwelahan at napaka saya ko dahil kong na achieve ng taon na iyon dahil kahit ganun man kapait ang tadhana ko sa paglalaro ay nag pursigi naman ako mag aral at binawa ko ang lahat, napaka sarap sa pakiramdam
na nabawi mo lahat lalo na nung alam mong ikaw ang may pinaka mataas na marka sa inyong silid at ikaw ay high honor para saakin napaka gandang exit na ito sa buhay junior high school at napaka laking achievement na nito bilang studyante na kahit ikaw ay student athlete ay kayang mo padin makipag sabayan sa pagaaral.

~end~

senior highschool bagong buhay…..

ako ay nasa senior highschool na at ako ay baitang 11 na napakahirap at nakaka stress ang taon na ito at nakakalungkot din dahil hindi kona kasama ang mga kateam ko dahil sila ay nasa college na pero may mganpumalit naman sakanila pero new adjustment dhail new team ang kasama ko ngayung taon ” tuwang tuwa lang ako dahil ang isa kong kababata ay kateam kona nabanggit ko ang pangalang johnloyd kanina siya isa sa mga kababata ko at ngayo’y makakasama ka bilang teamates napaka daming pag babago dahil para nadin kaming mag tandem dumating ang area meet at kaming dalawa ang nag dala ng aming skwelahan ngunit natalo man ay hinugot kaming dalawa ng nanalong school at nag pursigi parin para ituloy ang pag lalalaro at pag aaral
napakaraming pangyayari sa buhay volleyball namin isa na dito ang paglalaro namin sa district meet napakadaming pag babago ang nangyari dahil iba ibang team na ang mga nakalaban namin at hindi na tulad ng nakaraang taon ganun pa man kasali padin ang winning team na nag rerepresent ng sanpedro.

natalo ulit kami ngunit nakakagulat man isipin kinuha ako ng winning team nung araw nayun kasama ko din ang kababata ko napasaya at napalaking pag babago yun sa pag lalaro ko dahil sa haba ng taon ay may nangyari nadin maganda. Dumating na ang araw ng provincial meet at muntikan nanaming marating ang championship game ngunit ganun talaga swertihan lang dahil bilog ang bola.

ng storya sa buhay ay laging nag sisimula mula at laging may bagong yugto napakahabang taon man ang nagugol ko sa ganyang papangyayari sa buhay ko pero isang bagong tatahin nanaman ang tinatahak ko .Lumipat ako ng school nagbabakasakali na may may bago at may magandang mangyayari saakin, ako ngayun ay nasa University of Perpetual ,Biñan Laguna at nagpupurisigi na matagpuan ang minimithing pangarap.

abangan nlng natin kung ano ang next na mga mangyayari….

Personal Narrative

Emmanuel Karl Chaingan

nung ako ay elementary palang tanda ko kung gaano ako ng iyak kapag ako ay iniiwan ng aking lola nakakatuwan isipin na napaka bata pa ako tanda ko din na sinasali ako ng lola ko sa mga contest sa school katulad ng united nation di na diskubre ng nanay ko na marunong pala ako kumanta kaya nag pasya kami na mag enroll sa isang voice lesson at nakapag enroll kami aa center for pop dito nabuhos ang oras ko nung kabataan ko.Kada taon ay sumali ako sa mga contest at ako ay laging best in talent ngunit itong napaka sayang mga araw ay natabunan ng lungkot ng namatay ako tita sa japan siya ang nsg papaaral samin mag pipinsan at lahat ng gusto at pangngilngan namin ay siya ang nag bibigay gnaun niya kami kamahal pero bata pako nung panahon nayun alam namn natin na pag bata kapa hindi kapa marunong mag natim ng lungkot at ito ay madaling lumilipas. Nung ako ay nasa highschool na nag karoon ako ng first girlfriend ko puppy love kung tawagin masyado nakakakilig ang mga araw nayun at yung pakiramdam na napaka torpe mo kase di mo pa alam ang gagawin at ginagawa mo kase bata panga. At dun den pumasok ang pinaka unang break upcsa buhay ko na ngayon at natatawa nlng ako pag naalala ko yun paiyak iyak pa ako habang nakikinig ng kanta mung ewan lang. Nung nasa highschool ako dito rin ako nakarnasnng first tournament ko sa larangan ng volleyball ramdam ko yung kaba at takot ko nun habang nag lalaro na pag umpisa na nanginginig pako non at ang lakas ng tibok ng puso ko duman ang mga araw ito na para sakin ang panglawang pinka masaklap na pangyayari ng nakita ko ang lola ko na bigla nlng natumba dahil ng walang dahilan ng isugod namin sa hospital meron pala siyang vertigo na biglaang pag kahilo ang mararamdaman tumagal ng ilang linggo ang lola ko sa hospital at nang nakalabas ay di naden makausap dahil nawala nadin sa alaala niya at di na kami halos makilala nakatagal siya ng 3 buwan na fnaun ang kundisyon hanggat binawian nalang siya ng buhay na hanggat sa panahon ngayun ay namimiss ko padin talaga siya.
Nakamove on nadin nmn ako sa mga pang yayari nayun at ako ay nagpatuloy nalang sa aking tatahakin. Napaka dami kong sinalihan nung junior high pako sumasali din aoo sa battle of the bands at nung nakaraan lang ay sumali ako ng paskuhan at kumanta sa plaza ng san pedro at sarap sa pakiramdam na makakanta ka sa tapat ng maraming tao dahil para maka tayo kalng doon ay matinding lakas ng loob na ang kailngan pero bago pala nangyari ang mga ito nanalo kami ng aming section sa field demo napaka memorabol nito dahil ramdam namin ang pagod at pag pupusigi para manalo dahil nung pinsg handaan namin iyon ay hindi basta basta ang pagod at effort na binuhos namjn lalo na sa props, dito nalabas ng talento ko sa art dahil mahilig din ako gumawa ng mga props andaming alaala ang nabuo saakin nung ako ay nasa sanjose elementary school at para saakin ay umaapaw ng kasiyahan at mga kaibigan naman ang nakuha ko nung ako ay na upper villages christian academy dahil sa skwelahan nato ay puno kasiyahan , kalokohan, katuwaan at mga memoryang mabibitbit mo kahit tumanda kana ganon kamemorabol sa skwelahan nayun, pero alam ko naman na ang lahat ng iyon ay mababago dahil nag pasya ako ng tutukan naman ang pag lalaro ko kaya ako ay nag tryout sa University of Perpetual binan at natanggap naman ako dito ko naranasan ang kakaibang hirap at isang tunay na varsity dahil para saken ito na ung totoo ito talaga yung buhay varsity na ppagurin ka sa training at isasabay mo sa pag aaral nakakapagod man at kahit parang susuko kinakaya naman dahil puno din naman ng saya kapag kasama ko ang iba kong kaklase at ang aking ka teammates.

Sa kasalukuyan balita ang pangunahing pinagkukunan ng impormasyon ng nakakarami. At maraming paraan kung paano makalaganap ng balita katulad ng social media, news paper, magasin at iba pa. Dito makikita ang kasalukuyang nangyayari sa ating bansa at maging sa buong mundo. Madaling kumalat madaling makapang hikayat ayan ang dulot ng pekeng balita at ano ngaba ito, ang pekeng balita ay ang mga impormasyong may bahaging binago, inimbento, gawa-gawa lamang, likhang-isip, walang masasabing maayos at konkretong basehan, at hindi dumaan sa pagsusuri. Ito ay maaaring pinalalakas pang lalo ng mga na-edit o hindi totoo o pinaghalo-halong kuha ng retrato at video. Kaya sa panahon ngayon mahirap ng maging sigurado sa isang ipormasyon na nakukuha natin lalo na sa social media na isa sa pinaka malaking instrumento upang makapagpakalat ng mga impormasyon sa lipunan. Hindi natin maiiwasan na napaka daming tao ang nalululong sa pekeng impormasyon na ikinakalat online hindi natin pwedeng sabihin na sila ay mga mangmang na tao na naniniwala sa mga ganitong impormasyon ngunit sa panahon ngayon wika nga ng karamihan mahirap ng malaman kung ano ang totoo at kung ano ang hindi dahil lahat nlng ay mapagtago at lahat ay nagmumikhang katotohanan. Mamulat na tayo na nag umpisa ang mga pilipino sa kamangmang ng paniniwala sa mga pekeng impormasyon na kumalat nung mga panahon pa ni marcos na pinaikot ikot at kinintrola ang ating mg a isipan na hanggang ngayon ay mahirap baguhin ang ating mga tingin sa pamilyang marcos sa kadahilanang pinaniwalaan ng mga pilipino dati ang pekeng impormasyon ng kinalat ng dilawan , ito lamang ay isang example ng kung ano ang kayang gawin ng pekeng impormasyon sa lipunan kung gaano kalaki ang impak na kayang likhain at kung ano ang lawak ng kasiraan na hanggang ngayun ay napakahirao baguhin, wala akong pinapanigan sa dalawang grupong ito gusto kolang ipakita ang kapangyarihan ng pag gamit ng pekeng impormasyon sa lipunan.

Hindi lamang dating pilipino ang nakaranas nito ngunit tayo sa henerasyon natin ang nakaranas din nito kahit ako na isang studyante lamang ay nabibiktima ng mga pekeng balita na ito na kinakalat ng mga taong walng magawa kundi mamerwiyo. Katulad na lamang ng mga pekeng pages sa social media isa na dito ang facebook na ginagamit ng mga taong nababalat kayo o pag gamit ng mga pangalan na nasa katungkulan na nag aanounce ng Walang pasok na ang ibang studyante ang kumakagat sa ganutong impormasyon kahit ang ating mga magulang ay naniniwala dito ,tanda kopa noon ay nag away pa kami ng aking lola noong nasa elementarya pako dahil hindi niya pinapasok sa eskwelahan dahil nabasa niya daw na walang pasok kaya nung kinabukasan ay pag pasok ko sa eskwelahan ay napagalitan alo ng aking guro dahil bakit hindi daw ako pumasok kaya duon namin napag tanto na hindi dapat agad agad mag papaniwala sa mga pekeng impormasyon na ito kaya salamat nalang dahil ito ay naaksyunan agad ng pamahalaan na abisuhan ang publiko na hindi dapat agad itng paniwalaan. Isa pa lamang yan sa mga bagay na negatibo na nagagawa nitong pekeng impormasyon ngunit dumako tayo sa mga bagay na merong malaking epekto sa lipunan katulad nalang ng mga issue sa politika katulad ng sa administrasyong Duterte na ang pinapakalat ng isang broadcast company ay puro negatibo tungkol sa nasabi administrasyon hindi ako Pro Duterte ngunit ang daming tao na nabubulag ng maling impormasyon na lagi nlng nila nakikita ang mga negatibong bagay na likha lang nmn ng mga naninirang broadcast company, dahil tuloy sa mga kumakalat na pekeng balita nasisira nito ang reputastyon ng ating gobyerno.Nagiging daan ng mga gumagawa ng pekeng balita ang social media upang puntiryahin ang ilang personalidad. Nang dahil sa mabilis na pagkalat ng mga pekeng balita, mahirap itong mapigilan. Kaya’t halos mawalan na ng pagkakataong makapagpaliwanag o malinis ng isang indibidwal o grupo ang kanilang mga pangalan kung sakali mang mali ang impormasyong inilabas tungkol sa kanila. Sa palagay ko, sinasadya talagang pagpatung-patungin ang mga pekeng balita upang mahirapan na ang mga apektadong tao na itama ito. Alam naman natin na ang paninira sa kapuwa ay hindi kailanman makakabuti kaya huwag tayong papabulag sa mga maling balita na ito at huwag na huwag itong tatangkilikin dahil buhay lamang ng bawat isa ang maapektuhan at masisira nito.

Ang mga nababasang pekeng balita ay maaaring magdulot sa pagkaligaw ng pag-iisip ng mga tao. Maaaring mapabago nito ang paniniwala. Maaaring mapaniwala ng mga ito ang karamihan sa mali na di lalaon ay ipagpapalagay na lang nilang tama. Nakasanayan na ng karamihan ang basta-basta na lamang tanggapin ang mga kasinungalingang dala ng mga pekeng balita. Kung ang isang tao ay napaniwala na’t tuluyang nalason ng pekeng balita, malaking problema na ito. Sa una aakalin natin na ito ay simple at pekeng impormasyon lamang ngunit hindi ba alam ng bawat isa na ang impormasyon na ito ay pedeng maging dahilan ng pagkabagsak ng ating ekonomiya ngunit wag nmn natin paratingin sa ganyang kalalang sitwasyon, maaring mag dulot ito ng pagbagal ng pagtaas o pag baba ng ekonomiya dahil maaring paniwalaan ng ibang bansa na delikado ang pamamasyal sa bansang pilipinas dahil sa tinatawag na war on drugs dahil ang iba ay kinikalat na napakadelikado mag lakad sa gabi o kahit sa umaga dahil daw baka mapag kamalan kang adik at uumandusay sa kalsada ngunit isang maling panananaw ang mga yan dahil ramdam ko kung gaano nako kaligtas sa pag lalakad ng mag isa dahil nabawasan na ang mga adik sa lansangan. Pangalawa ay huwag tayong mag padala at maging mangmang tayo dapat ay maging alisto at mapagusisa sa mga bagay na ating makikita at mababasa dahil pano magiging maayos ang bansa natin at pano mapupuksa ang mga pekeng impormasyon na ito na kung tayon mamamayan ang tumatangkilik at nagbibigay gana lalo ss mga taong lumilikha nito. Pangatlo ay pag katuto sa nakaraan kung pede nating sabihin na huwag na tayong maging marupok sa mga balitang iyan ay sana huwag na talaga dahil dati ay pinakagat na tayo nyan at pinag muka na tayong mangmang na nag sama sama tayo sa isang kalsada upang sirain ang ating bansa gamit ang pag wewelga dahil sa maling impormasyon nayan
na inudyok tayo sa maling desisyon .

Sa panahon ngayon, napakadali nang mauto ng mga Pilipino. Mula sa mga gamot na nakakagamot ng cancer kuno, pang-nth time na kamatayan ni Mr. Bean, pati sa mga balita na may mali-maling headline, nauuto tayo. Ang madaling pagkauto ng mga Pilipino ay dahil siguro sa tamad na pagbabasa at umintindi. Mahirap puksain ang mga taong nag kakalat ng mga pekeng impormasyon na ito dahil hindi nmn natin sila mapipigilang gumawa ng mga bagay na ito ngunit nasa saatin nalang kung maniniwala tayo sa alam nating hindi maasahan na mga tagapag balita dahil hindi pag papakulong ang susi upang matigil ito dahil ang hindi pag tangkilik nito ang kusang mag papabagsak at magibibigay sawa sa taong lumilikha nito. Para sa akin may dalawang dahilan kung bakit madaling mauto ang mamamayan. Una, umaasa na sa mga nakikita sa internet, walang paki kung totoo o hindi, walang research na ginagawa at tamad bumili ng diyaryo. Ikalawa, madaling mabihag sa headline, at hindi na babasahin ang mga laman ng balitang ito. Kaya kung may makita man kayong mga taong hanggang ngayon ay pinapaikot padin ng pekeng impormasyon na ito sila ay inyong ituwid dahil maaring mag dulot lamang ito sakanila nang kapahamakan at kahihiyan kung dumating man ang oras na itoy kanilang ipagsabi at ipaglaban sa lipunan.

KABATAANG ESSAY

Emmanuel karl Chaingan

Alam na natin ang mga dulot nitong pekeng balita sa ating lipunan kaya tayong mga kabataan ay huwag ng papadala sa mga ito at maging matalino sa kung ano ang paniniwalaan para mag karoon ng kasiguraduhan sa balitang pag tutuunan ng pansin alam naman natin na
Tayo ay nasa makabagong pamumuhay na kung saan ay puro technolohiya na ang nag papadali sa ating araw araw na pamumuhay at alam natin na ang balita ay may napalalaking impluwensya sa buhay ng tao, ang balita ang nagsisilbing mata ng mamamayan upang makita o malaman ang mga pangyayari na nagaganap sa ating bansa. Kaya naman mahalaga na maging isang mabusisi ang isang gumagamit ng social media sa pag click ng ads at wag maniniwala agad sa balita na maaaring hindi totoo o isang fake news. Maaaring maghanap ng ibang impormasyon na patungkol sa nakitang balita upang maging sigurado sa nalamang balita, dahil maaaring maimpluwensyahan o makasakit tayo ng tao na hindi naman tunay na ginawa niya ang isang bagay na iyon.
kaya tayong kabataan ay maging instrumento sa ating mga nakakatanda na tulungan sila at imulat sa kung ano ang tama na impormasyon na makikita dito at ilihis ang landas ng nakakatanda sa mga maling impormasyon na ito kung makakita man tayo ng isang malaking issue na ginawan ng pekeng impormasyon sa social media pede nmn natin itong ireport upang mapigilan ang pag laganap nito at mawala ng agaran upang ang lahat ay mag kaisa at mag karuon ng hindi magkakasalungat na impormasyon sa isang issue sa lipunan dahil kung ang bawat isa ay naniniwala sa iisang bagay at walang pinag tatalunang tama o mali ito ang mag sisimula ng mapayapa at tuloy tuloy na pag lago ng ating bansa. Kaya tayo ay mag kasisa ilaban natin ang tama at matuwid dahil sabi nga nila ang katotohanan ang magbibigay sa atin ng laya kaya tayong kabataan huwag ng gumaya sa mga nagkamali na sa nakaraan huwag ng mag pagapos sa kasinungalingan dulot nitong mga maling balita sa lipunan. Kaya tayo ay lumaban gamitin ang boses para sa lipunan upang puksain ang pekeng balita upang mag karoon ng kaayusan at mamuhay ng payapa sa bansang sinilangan.

REFLECTIVE ESSAY

The movie that I want to make a reflection is Frozen it is a very good movie that every children and even young adult feel amaze on how the movie is created and how it narrate the whole and unique story of family and friendship.

In ther first part of the movie we saw a happy sister’s bonding and playing using the power of elsa to make a snow in their castle it is a very innocent part of the story when Elsa didn’t deny her power in front of her sister but unexpected things happened when she suddenly hit anna a snow in her chest that can froze ana’s heart and can lead to death. This is the first ever negative thing that happened to them and this is the start of her being denial in her power. In my life we face an event like this I felt denial when everybody in my surroundings ask me who is my mother and who is my father in a young age it is very hard to an innocent child to face a circumstances that everyone tells you that you are an adopted child because of what they know about you they became judgemental in a short story that they know and thats why i have denial in myself and always asking why God chose me to face this kind of problem that has a big impact in me until now.

Elsa feel anger about herself because of what she have done in her sister using her power and she cant accept her own personality because she think that she cursed.
So I felt anger in my self because I think that I am unlucky because of what situation that I have. I think that I am unlucky becausebI dont have what others had. And the anger that I had lead me to sadness , that this feeling affect my behavior and every area of my life.

Elsa bargaining for the life of her sister when ana become a frozen statue in the dessert of snow i think if we love someone if we need something in our lives we start bargaining us toget what we want . In my own experiences I dont experience a very crucial bargain but just a simple bargain with my lola that I will do my best to clean or be good for her to buy a me a toy when i was a kid.

Depression comes to elsa in the very beginning of the story. First being depress on having those power , second she is depress because she can’t control her power and she always think that her power always lead to death ane third when her mother and father died when the boat they are riding are sink by a storms.So whennthe time has come for her to be a queen she isolate her kingdom and live in the mountain alone and thinking that she can solve her problem by doing that .Like her I felt depressed because the life situation that i had I feel that everything that is happening to me are all negative like I don’t have mother and father in my side and that thing makes me so tired and weak to continue and pursuing my dream in life. So like her I isolate my self to the people that always ask my situation that i think if they are not around I will forget my past and heal my self.

Elsa start to accept her obligation and to accept her self when her kingdom need her to be there queen and accept it because she has nothing else to do to save her country. For me i feel the acceptance when there’s is literally no way for me to be free in my situation and that day I prayed and fully trust God’s plan because I am so tired to think what I can do to change my life but by trusting Him I know that he will open the door for blessings and close every door that brings burden in my life.

Healing is the slowest part of everyone who is in their broken state because it takes year for us to heal and we need to change and remove all the things than can cause us to be broke. But always remember that not everything that cause you to be stress , depress or cause you to have anxiety are all bad because sometimes God let the storm happen in your life for us to make stronger and be polish. So the healing process can be changing yours perspective to other and always be optimitism in every circumstances that we face in our life.

TRAVELOUGE

Emmanuel Karl Chaingan

Baguio City

Tunay ngang napakaganda ng bansang Pilipinas. Hindi maikakaila ang mga tanawing nakamamangha na siyang pumpukaw sa mga paningin ng mga mga Pilipino at pati na rin ang maraming turista na nanggaling pa sa iba’t ibang bansa. Ang pakikisama ng mga Pilipino na nagnanais na magkaroon ng maganda at mabuting pakikitungo sa mga tao ay isa rin sa mga katangian na nagustuhan ng mga turista kaya’t nagpapabalik-balik sa lugar na ito.

Gusto nyo bang mag enjoy at makakita ng mga magagandang tanawin na pam-patanggal stress at pagod? Pwes, Halina’t magpunta at makisaya sa Baguio City na kilala rin sa tawag na “City of Pines”.

Ang Baguio City ay matatagpuan sa Hilagang Isla ng Luzon. Napapalibutan ito ng probinsya ng Benguet. Ayon sa aking nasaliksik, Itinatag ito ng mga Amerikao noong 1900 bilang isang bakasyunan sa panahon ng tag-araw sa isang nayon ng mga Ibaloi na dating tinatawag na Kafagway. Ginawang “Summer Capital” ang lungsod noong ika-1 ng Hunyo, 1903 ng “Philippine Commission” at idineklarang lungsod ng “Philippine Assembly” noong ika-1 ng Setyembre, 1909. Ang pangalang Baguio ay hango sa salitang Ibaloi na bagiw na ang ibig sabihin ay ‘lumot’. Tinatayang nasa mahigit-kumulang sa 1500 metro(5100 talampakan) ang taas ng lungsod na naaayon para sa paglaki at pagdami ng mga punong pino at mga halamang namumulaklak. Isa sa naiisip kong dahilan kung bakit hindi nawawala sa listahan ng mga pinoy at turista ang Baguio sa listahan ng kanilang pagbabakasyunan ay dahil na din sa kakaibang klima nito, tag-araw o tag-ulan man, malamig pa din ang hangin dito kaya gustong-gusto itong pasyalan ng karamihan sa atin.

Narito ang mga lugar na maituturing na “Tourist Spots” na aming pinuntahan sa Baguio City.

Burnham Park

Sa Burnham Park, May mga bangka at bisekleta na maaari mong sakyan kasama ang iyong mga kaibigan o kapamilya, tiyak na kayo’y makakarelax sa napakagandang tanawin dito.

Mines View Park

Ang Mines View Park ay isa rin sa kilalang pasyalan na matatagpuan sa lungsod ng Baguio. Dito maaring matanaw ang Benguet’s gold and copper mine at ang mga nakapalibot na kabundukan. Mayroon ding mauupahang largabista kung nais makita ang mga tanawin dito.

Wright Park

Ang mahabang lanaw ng Wright Park na may pino at mga bulaklak sa loob nito ang pangunahing atraksiyon. May lugar sa pagsakay sa kabayo at puwede ring magpakuha ng laawan kasama ang mga Igorot.

Botanical Garden

Sa mga lugar na ito, makikita mo ang mga nakakamanghang bundok at mga minahan, mga nag gagandahang bulaklak at ang mga taong masayang nakikipagkwentuhan, karamihan ay mga magkakapamilya at magkakaibiganng namamasyal. Pwede ka din magpapicture sa mga aso at kabayo doon. Madami ding mabibiling souvenir dito na karamihan ay gawa sa kahoy at tsaka mga palamuti sa katawan. Kung ikaw naman ay biglang nagutom, wag kang mag-alala dahil marami ding tindahan dito na mapagbibilhan ng mga masasarap na pagkain.

Ang mga nabanggit na mga lugar at mga tourist spot ay ilan lamang sa mga lugar na aking napuntahan sa Baguio hindi mo aakalin na meron ganitong lugar sa ating bansa na kung saan kahit summer mag lalakad ka ng naka jacket sa tirik na initan ngunit hindi kapa din pag papawisan para saakin ang napaka gandang weather ng Baguio ang pinaka kakaiba na mararanasan mo kapag ikaw ay nag hahanap ng malamig na weathy dito sa bansang Pilipinas

TESTIMONIO

Emmanuel Karl Chaingan

Sa mundong hindi mo malalaman kung ano ang dapat mong harapin sa bawat araw. na ikaw ay nabubuhay. ibat ibang karanansan ang iyong makikita at makukuhaan ng inspirasyon kapag ikaw ay nawawalan na ng pag asa. Ako ay narito upang isulat ang isang tesmonya nasa milyon milyong tao na pwedeng maksranas ng ganitong mga bagay ako ang napili ng may kapal upang danasin at pag tagumpayan ito. Ating simulan ang aking testimonya. Tawagin niyo nlng akong Jerome ako ay isang simpleng mamayan ng San jose GMA, Cavite ang aming lugar ay hindi tirahan ng mga mayayaman at kami ay simpleng mamamayan lamang sa lipunan. Para saakin ang testimonya ng buhay ko ay tungkol sa aking pag laki. Lumaki ako sa isang pamilya kung saan dalawang lola lamang ang aking kasama , ako ay walang ama at ina ngunit pilit naging masaya sa kinagisnan kong buhay na kahit alam nating lahat na kapag ikaw ay ulila ito ay isang mapait na pedeng mangyari sa iyong kabataan. Lumaki ako sa paligid kung saan ito ay puno ng pang aasar at pangungutya ang pinaka masakit at pinaka mabigat na salita na narinig ko ay ako daw ay apon lamang hindi ko alam kung ano ang pakiramdam na biglang tumusok sa aking puso na ako ay biglang nanginig ng mga araw na iyon napagtanto ko sa sarili ko na bakit ngaba wala akong ama at ina at bakit parang mas may alam pa sila sa sarili kong buhay. Bigkang nasa inosenteng edad hindi ko pinasin inyon ang mga iyon at nag pokus ako sa mga lola ko na halos lahat ay ibigay sakin upang ako ay maging masaya.Ang aking testiminya ay hindi karulad ng iba na ang mga sinasabe ay ang biglaang pag yaman oh pag abot nila ng kanilang mga pangarap ngunit ang aking testimonia ay tukngkol sa katatagan ng isang bata upang lumaki sa mapait na karanasan ng kanyang kabataan .Nang ako ay lumaki bumabalik sa aking isipan na sino ngaba ang aking ama at ina at napapaisip kung ano ba talaga ang kanilang mga itsura .Dumadating ako sa oras ng biglaan nalang akong umiiyak ng walang dahilan na kala ko ay ako ay masaya ngunit ang aking pakiramdam ay parang may nawawala sa aking kaibuturan. Pero ako ay nag papa salamat na binigyan ako ng lakas ng ating panginoon upang eto ay malampasan ang gatinong pangyayari . Ang testimonya ng aking buhay ay ang pag tanggap ng aking mabigat na sitwasyon kahit ito man ay mahirap.Testimonya na pedeng maging inspirasyon sa katulad kong bata na lumaki ng walang ina at ama na kahit ganito man ang ating sitwasyon hindi ito magiging handlang upang tayo ay mag tuloy tuloy sa masayang pamumuhay na ngayon ay aking nakamit dahil para saakin ay kailangan lang natin manampalataya at mag karoon ng malaking pag tanggap sa kung ano ang sitwasyon na ating nararanasan.

mga katanungan na binigyan ng sagot upang makapagbigay ng inspirasyon. Cno ang tumulong sayo? para saakin sarili mo ang pinaka unang tutulong sayo upang kayanin mo ito at makatagal ka sa ganitong sitwasyon. Ano ang inspiration mo? para saakin ang naging inspirasyon ko ay ang sinasabi ng aking mga lola na hindi kamalasan at kapaitan ang pag danas ng ganoong sitwasyon ngunit ito ay kakaibang kwento lamang ng isang taong nabubuhay sa mundo.
Sann ka humugot ng lakas? humuhugot ako ng lakas sa may kapal na alam kong hindi niya ako pababayaan at alam kong may plano siya sa akin
Ano mag natutunan mo , natutunan ko na labanan ang aking emosyon dahil naniniwala ako na mahirap kapag ikaw ay nag pakalulong sa mabigat na emosyon dahol pwede mo nmn itong baliktarin at gawing kalakasan
Pano mo ito napagtagupayan para sa akin mpag tatagumpayan mo ang isang bagay kung meron kang pagtanggap sa iyong hinaharap dahil ito ang simula iyong pag tatagumpay ang pag tanggap sa mabigat na sitwasyon na iyong nararanasan